maandag, 04 mei 2015 21:27

4 mei toespraak burgemeester Cor Lamers van Schiedam

Op maandag 4 mei vond bij het monument op de Plantage de herdenking van de gevallenen plaats. Burgemeester Lamers sprak bij die gelegenheid de volgende woorden.

"Dames en heren, jongens en meisjes,

Morgen op 5 mei vieren wij dat het zeventig jaar geleden is dat Nederland werd bevrijd. Maar vandaag op 4 mei herdenken wij hen die vielen. Wij gedenken alle burgers en militairen die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in ons Koninkrijk, of elders in de wereld, zijn omgekomen. Omgekomen in oorlogen of bij vredesoperaties. Amerikanen en Canadezen, Britten en Polen, streden zij aan zij voor de bevrijding van ons land, daarin gesteund door onze eigen verzetsstrijders. Mannen en vrouwen die hun nek uitstaken voor een vrij en democratisch Nederland en Europa. Ook hén gedenken wij vandaag. Zij allen zorgden ervoor dat wij in vrijheid kunnen leven en onze vrijheid kunnen dóór blijven geven, ook aan toekomstige generaties. Het vieren van de vrijheid heeft voor iedere generatie een andere betekenis. Voor wie de Tweede Wereldoorlog meemaakte, betekent het nog altijd: opnieuw vrij zijn op Nederlandse bodem. Opnieuw staan en gaan waar je wilt. Opnieuw zeggen wat je denkt, zonder gehinderd te worden door een vreemde bezetter.

Latere generaties hebben andere beelden bij vrijheid en bevrijding. Zij beleven via de media 'nieuwe oorlogen', zoals in Syrië en Irak, in Mali en de Oekraïne. Ja, 'nieuwe oorlogen' die helaas opnieuw de kwetsbaarheid van vrijheid tonen. Voor deze generaties heeft het begrip vrijheid een andere impact, vaak door historische momenten waarop anderen hun vrijheid herwonnen. Bijvoorbeeld de val van de Berlijnse muur of de vrijlating van Nelson Mandela. Dat zijn hún herinneringen aan het begrip 'vrijheid'.

Er is nog een generatie die weer andere beelden van vrijheid heeft. In de loop der jaren zijn er in Nederland mensen gekomen die andere emoties en herinneringen hebben bij vooral onvrijheid. Vluchtelingen uit Irak, Somalië of Afghanistan, die in ons land een compleet nieuw bestaan moeten opbouwen. En dat doen met een inzet en motivatie die bewondering oproept. Hún ervaringen geven ons begrip van vrijheid weer een nieuwe betekenis.

Tijdens mijn toespraken op 4 mei benadruk ik altijd dat het belangrijk is om te beseffen wat vrijheid is. Dat het niet vanzelfsprekend is én dat wij altijd met respect met elkaar om moeten gaan. Echt confronterend wordt het als er iets gebeurt, waarvan je hoopt dat het nooit zou gebeuren. Recent nog bij de aanslagen in Parijs die de wereld schokten. Maar waar tirannie even de boventoon voerde, stonden miljoenen op tegen deze afschuwelijke daden. Honderdduizenden liepen wereldwijd marsen vóór de vrijheid van meningsuiting. Ook in Schiedam gebeurde dat. De wereld liet zien dat wij niet mogen wijken voor terreur. Dat wij - binnen onze democratische regels - niet voor niets in vrijheid leven.

Met de hedendaagse conflicten die maar doorgaan is het extra moeilijk om hier nu te staan: in de stilte, die soms zo luide stilte, en dan te denken aan al die oorlogen, al die conflicten, al die terreur en al die vluchtelingen. Een oorlog eindigt nooit, zelfs niet na zeventig jaar. De strijd wordt door velen nog altijd gestreden. Bij hen die de oorlog zelf meemaakten, bij nabestaanden. Door hier vanavond aanwezig te zijn steunen wij hen.

Hoe hard dat ook is, wij moeten er lering uit trekken. Het jaarthema van de vier en vijf mei-viering dit jaar is: 'Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst'. Een rake zin, die helaas vaak geldt. Wij kunnen niet doen alsof er niets gebeurt in de wereld. En alsof er niets is gebeurd in de wereld. Juist als wij dat doen, bestaat de kans dat het weer opduikt. Dat haat opnieuw uitloopt in oorlog. Dat verschillen worden gebruikt om elkaar aan te vallen. Dat grenzen worden overschreden. Dat wij het normaal gaan vinden dat er nog altijd ongelijkheden bestaan in Nederland. Dat er nog altijd ongelijkheden bestaan in Schiedam.

De laatste jaren ontvangen wij veel arbeiders uit Oost-Europese landen. Zij zoeken hier hun toekomst op weg naar een goed bestaan. Dat vergt wat van ons allemaal. Van hen, uiteraard, maar zeker ook van ons Schiedammers. Want niemand verdient het om met tien man op een kamer van twee bij twee meter te moeten slapen. Niemand verdient het om te worden uitgebuit. Daar hebben wij allemaal een verantwoordelijkheid in. Ook al is iemand anders dan wijzelf. Maar daar moeten wij samen aan werken. In deze moderne wereld mogen wij niemand uitsluiten. Ook geen groepen die uit wanhoop met geïmproviseerde boten een woeste zee proberen over te steken. Wij moeten lering trekken uit het verleden. Er het juiste mee doen. Want alleen dan toon je respect aan diegene die stierven voor onze vrijheid.

Wij zijn vrij. Al zeventig jaar lang. Anderen op deze wereld nog niet. Het dromen over vrede en vrijheid is een permanente zorg van elk vluchteling. Vrijheid is niet meer vanzelfsprekend. En daarom staan wij vandaag stil bij onze vrijheid: 'Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst'.

Dank u voor uw aandacht."

Foto: Sonja Palthe op Twitter

Advertentie