zondag, 04 mei 2014 21:23

Indrukwekkende toespraak van burgemeester bij Dodenherdenking

Op zondag 4 mei vond bij het monument op de Kop van de Plantage de herdenking van de gevallenen plaats. Burgemeester Lamers sprak bij die gelegenheid de volgende woorden.

"Dames en heren, jongens en meisjes,

Het lijkt vanzelfsprekend op een dag als vandaag. Dat we in de samenleving regelmatig met elkaar stilstaan bij de vrijheid die we in dit land hebben en wat er bij komt kijken om in vrijheid te kunnen leven. Het lijkt normaal dat wij ons kunnen uiten, onszelf kunnen zijn. Het lijkt gewoon dat wij bijdragen aan vredesoperaties in de wereld en dat mensen daar hun leven voor geven om anderen vrijheid te gunnen. Maar het is helemaal niet zo vanzelfsprekend!

Dat besef moeten we doorblijven geven aan de generaties na ons. Ik ben daarom blij dat deze bijeenkomst ieder jaar zeer druk bezocht wordt. Door oud én jong. Dat is een teken van respect. Immers, we herdenken nu gezamenlijk alle burgers en militairen die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden, of elders in de wereld, zijn omgekomen. Omgekomen in oorlogen of bij vredesoperaties. Nog altijd geven mensen hun vrijheid, hun leven, in oorlogen of bij missies in landen die vaak ver van ons vandaan zijn. Om op te komen voor slachtoffers van geweld en onderdrukking. Die twee minuten stilte zijn lang niet genoeg om stil te staan bij wat generaties voor ons betekend hebben en vandaag de dag nog betekenen. Daarom moeten wij die betekenis blijven doorgeven.

Landelijk wordt hier ook bij stilgestaan met het thema 'Vrijheid spreek je af'. Door te benoemen wat waarden zijn, wat wij met elkaar belangrijk vinden en wat wij bijvoorbeeld via verdragen willen garanderen. Dat zien we landelijk, in Europa en wereldwijd. Maar ook lokaal, hier in Schiedam, werken we met afspraken die vrijheden garanderen. Wij blijven op deze manier alert op de afspraken en verstandhouding die wij met elkaar hebben. Door vrijheden af te spreken, staan we ook stil bij het feit dat wij tolerant naar elkaar moeten zijn. Wat wij doen in een stad als Schiedam kan consequenties voor andere mensen hebben. Dat vrijheid niet alleen erom gaat dat je zelf in vrijheid kunt leven, maar dat je ook respect moet hebben naar een ander, zodat ook hij of zij vrijheid kent. En misschien wel in een andere vorm dan die u zelf zou kiezen.

Ik ben blij met het respect dat vandaag getoond wordt, want elkaar respecteren en respect hebben voor wat anderen doen - en laten- is een belangrijke peiler voor het leven in vrijheid. Wie respect heeft voor een ander, krijgt daar respect voor terug. Die wederkerigheid zorgt ervoor dat wij samen kunnen leven. Het gaat erom dat je dingen van elkaar accepteert. Elk mens is uniek. En iedereen heeft zijn of haar leuke en minder leuke kanten. Door dat te accepteren ontstaat verdraagzaamheid.

Dat komt u in het dagelijks leven tegen. In uw directe omgeving, met familie en vrienden. Maar ook iets verder weg, bij mensen die een andere mening hebben dan wijzelf. Op de radio of televisie, in de klas, op straat. We hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn. Niet met elkaars mening, niet met elkaars geloofsovertuiging, niet met elkaars levensopvatting. Hoe verschillend wij ook van elkaar kunnen zijn, het gaat erom dat wij dat van elkaar respecteren. En daarin moeten wij niet onverschillig worden! We hoeven niet te accepteren dat sommige dingen gaan zoals ze gaan. Dat er een keer iemand vanwege zijn huidskleur wordt gediscrimineerd. Onder het mom van 'agh, het is maar één iemand die dat roept. Het is maar één iemand op de 50.000 die vanaf de tribune een banaan gooit naar een donker gekleurde voetballer'. We moeten dat niet laten gaan om te voorkomen dat onverschilligheid leidt tot haat. Door hier onverschillig in te zijn en het af te doen als een actie van een individu, nemen onze van normen en waarden af. Het is dan een glijdende schaal. En wij zien dan niet meer het verschil tussen goed en fout. Daarom moeten we dit soort incidenten direct benoemen en een halt toe roepen. Om te zorgen dat wederzijds respect voor elkaar blijft.

'Vrijheid spreek je af', maar is niet alleen in wetten en regels te vangen. Daar zijn wij ook zelf verantwoordelijk voor en daar moeten wij elkaar ook scherp op blijven houden. Dat zit in ons gedrag en gedachten. Dat zit hem in de wederkerigheid van iets geven en terugkrijgen.

Wij kunnen en mogen daarbij niet achterover leunen. Ook niet in ons land en ook niet elders in de wereld. In de wereld vinden nog altijd conflicten plaats, ook relatief dicht bij huis. In Syrië, in de Centraal Afrikaanse Republiek, in Mali. En ook in Oekraïne. Op plekken waar tijdens het EK voetbal in 2012 nog dansende supporters stonden, worden nu mensen neergeschoten. Waar een vonk kan uitgroeien tot een groot vuur. Waar geweld de overhand neemt en een burgeroorlog dreigt. Laten we daar niet op verslappen en onze afschuw over onderdrukking en ongelijkheid blijven uitspreken.

Dames en heren, jongens en meisjes,

Als u in Auschwitz of een ander concentratiekamp loopt, kunt u zich niet voorstellen hoe zoiets heeft kunnen bestaan. Dat zulke wreedheden kunnen voortkomen uit haat en intolerantie. Uit discriminatie. Maar het ontstond niet zomaar. Langzaamaan vervaagden basisregels voor respect en verdraagzaamheid. En daarom hebben miljoenen mensen hun leven verloren simpelweg om wie zij waren.

Gelukkig zijn en waren er mensen die dat een halt toeriepen en dat ook nu doen. Ook al was dat bedreigend voor hun eigen leven. Ook al kostte het hun leven. Zij waren niet onverschillig maar vochten en stierven voor onze vrijheid. Daar staan wij bij stil. Bij allen die vielen. Om hen te gedenken. En, om te blijven beseffen dat onverdraagzaamheid onacceptabel is. Zodat wij nooit meer de onverdraagzaam harde les hoeven te leren; de les die begint zodra respect eindigt."

Advertentie