zondag, 24 januari 2016 14:44

Werken van Giovanni Girolamo Kapsperger in 't Huis Te Poort

Diverse keren speelde hij al in 't Huis te Poort: de bekendste luitist van Nederland: Fred Jacobs. Onvermoeibaar zet hij zich in om het fraaiste repertoire voor luit en theorbe – van bekende en onbekende meesters – vast te leggen op cd en uit te voeren voor publiek. Dit keer neemt hij ons mee naar het Rome van de vroege Barok, waar de van origine Duitse componist Kapsperger triomfen vierde. Jacobs speelt de werken op de theorbe, een grote variant van de luitenfamilie.

Canzona, Passacaglie, Toccate, dansen en Balli van de bekende virtuoos Kapsperger, een van de favorieten van het Barokke Rome die als edelman in alle vrijheid kon experimenteren bij het componeren van inventioni nuove e belle voor zijn famossisima tiorba.

Al in zijn Libro primo, gedrukt in zijn geboortestad Venetië in 1604, breekt Kapsperger Nobile Alemano met de polyfone luittraditie van de late 16e eeuw. In zijn Toccate benut hij alle klankmogelijkheden die de theorbe, op dat moment een nieuwe variant binnen de luitfamilie, hem biedt: trilli, strascini, sincope, tremoli etc. doorbreken daarbij iedere vorm van strenge stemvoering, want de uitdrukking van affetti staat bij hem voorop.

Vanaf 1606 maakt hij naam in Rome en schittert hij in verschillende Accademie waar de elite, virtuozen bij uitstek, elkaar treffen en een platform bieden voor de beleving van nieuwe literatuur en muziek.

In de conversazione die er plaatsvinden, vervult Kapsperger een dubbelrol: als Nobile gesprekspartner en als componist/uitvoerder.

Tijdens het bewind van paus Urbanus VIII ‘Barberini’ (1623-1644) wordt hij in Rome beschouwd als een van de belangrijkste componisten. Afgezien van zijn theorbe- en luitmuziek worden er in deze stad tijdens zijn leven ook een groot aantal Arie, Villanelle en Motetti, gedrukt met teksten van prominente dichters, die een prachtig beeld geven van de verfijning en cultuur in de Romeinse paleizen.

In zijn nadagen laat Kapsperger in zijn libro quarto (1640) ook een andere kant van de stad zien. Hij neemt er een aantal ‘Commedia dell’arte’- dansen in op die ook gewoon op straat hadden kunnen worden opgepikt. Ze lijken eerder te passen bij de ‘volkse’ gitaar van die tijd dan bij het nobele instrument van de Tedesco della Tiorba: de Duitser van de theorbe.

Vrijdag 5 februari 2015, 20.15 uur
Voorverkoop: 12,50 Euro, Zaalverkoop: 15,00 Euro, CJP 2,50 Euro korting

’t Huis te Poort
Dam 28-30
Schiedam
www.thuistepoort.nl­­ 

Werken van Giovanni Girolamo Kapsperger in 't Huis Te Poort

Advertentie